| |
Devlet Gibi Görmek modern devletin, kaynaklarını yukarıdan ve
merkezden daha okunabilir, dolayısıyla daha yönetilebilir kılmak
için başlattığı projelerin geçen üç yüzyıldan günümüze yol açtığı
yıkımın izini sürüyor. James C. Scott kalıcı soyadlarının, nüfus ve
kadastro kayıtlarının yaratılmasıyla, ağırlık ve ölçü birimlerinin,
dilin standardizasyonuyla hızlanan bu sürecin toplum mühendisliği
ile birleştiği yüksek modernizme odaklanıyor ağırlıklı olarak.
Sovyet kamulaştırmasından Çin'deki Büyük Atılım'a, Tanzanya'daki
zorunlu yerleşikleştirmeden Brasilia'nın inşaasına kadar 20.
yüzyılın büyük toplum mühendisliği projelerini mercek altına alan
Scott'un cevabını aradığı soru şu: Bilimsel bilginin iktidarını
arkasına alan bu projelerin korkunç insani ve ekolojik yıkımlara yol
açması, etnik gruplar ve dini mezhepler arasında şiddeti harekete
geçirmesi kaçınılmazdı, ama bütün bu bedellere rağmen yürürlüğe
konan bu projeler vaatlerini -insanlık durumunu geliştirmeyi-
gerçekleştirmekte neden bu kadar başarısız oldular?
Scott, yüksek modernizmin başarısızlığını, hiyerarşik bir toplumsal
düzenin yaratılmasına karşıt olarak "karşılıklılık"ın rolünü
vurgulayan anarşist düşünürlerden de yararlanarak, metis'i,
pratikten ve deneyimden gelen bilgiyi görmezden gelmesine
dayandırıyor.
Yirminci yüzyılı ve günümüzü anlamak açısından önemli bir kitap. |