|
 |

|
Frantz
Fanon
Frantz Fanon (Martinik,
1925- Washington, 1961), Antilli psikiyatr, FLN saflarında yer almış bir
Cezayir bağımsızlığı militanı ve yazardır. Militan bir düşünür olan Fanon,
sömürgeciliğin sömürge halkı üzerindeki psikolojik sonuçlarını analiz etmeye
çalışmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında Fransız ordusuna katılmış olan
Fanon, savaş sonrasında Fransa'da tıp öğrenimi görürken felsefe ve psikoloji
dersleri de alır. 1953 yılında Blida-Joinville' deki bir psikiyatri
kliniğinin başhekimi olur ve "sosyoterapi", "kurumsal psikoterapi"
alanlarındaki modern yöntemleri Cezayir Müslüman hastalara uygular.
Ardından, hastalarıyla birlikte Çezayir kültürünün geleneksel mit ve
ritüellerini araştırmaya girişir. Cezayir psikiyatri ortamındaki
"anti-psikiyatrik" ve "sömürgesizleştirici" çabaları nedeniyle düşman
kazanır. Kurtuluş savaşı başladığı andan itibaren Cezayir direnişine
katılır, direnişin politik yöneticileriyle doğrudan ilişki içine girer. 1956
yılında başhekimlik görevinden istifa eder ve 1957'de Cezayir'den sınır dışı
edilir. Tunus' ta yeniden FLN'ye katılır ve merkezi yayın organında çalışır.
En bilinen kitaplarından sömürgesizleştirme sürecini sosyolojik, felsefi ve
psikiyatrik açılardan analiz etmekte olan Fanon Üçüncü Dünya'nın çok sayıda
entellektüelinin düşünce ustası olmuştur. En ünlü eseri olan Yeryüzünün
Lanetlileri sömürgecilik karşıtı mücadelenin ve Üçüncü Dünya'nın
özgürlüğünün manifestosu olarak bilinmektedir. Afrika'daki ulusal kurtuluş
hareketlerinin ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Kara Panterler örgütünün
esin kaynağı olmuştur. Fanon günümüzde de çok sayıda yazar ve düşünürün
ilgisinin odağındadır. Özellikle postkoloniyalist düşüncede Fanon yeniden
okunmaktadır. Edward Said eserlerinde Fanon'un yazılarına sıklıkla
başvurmuştur. Stuart Hall, Homi Bhabba ve Judith Butler gibi yazarların da
referansları arasındadır Fanon. 6 Aralık 1961' de Washington DC 'de
lösemiden öldü.
|